2. Giáo dục tư thế cho trẻ em

2.1. Tư thế và vai trò của nó đối với cơ thể

          - Tư thế đúng: Cột sống có đường cong tự nhiên, vừa phải, 2 xương bả vai được bố trí song song và đối xứng nhau, hai vai mở rộng, hai chân thẳng và gan bàn chân bình thường.

 

 

          - Những người có tư thế đúng thường có thân hình cân đối: Đầu giữ thăng bằng, các cơ chắc và co giãn dễ dàng, bụng thon, vận động dứt khoát nhanh nhẹn và tự tin.

- Tư thế sai: Làm cản trở hoạt động của tim, phổi, sự tiêu hóa thức ăn, giảm sự trao đổi khí ở phổi, giảm sự trao đổi chất trong cơ thể, xuất hiện hiện tượng đau đầu, gia tăng sự mệt mỏi, giảm cảm giác ngon miệng, trẻ trở nên quấy khóc, uể oải, sợ các trò chơi vận động.

2.2. Phân loại tư thế sai lệch

 

 

- Tư thế vai suôn: Đầu và cổ gập về phía trước, lồng ngực bị ép lại, 2 vai so lại và nhô ra trước, bụng hơi vươn ra trước.

          - Tư thế gù: Tất cả các dấu hiệu ở tư thế vai suôi thể hiện rõ hơn, đường cong tự nhiên của cột sống ở phần ngực tăng lên rõ rệt.

- Tư thế ưỡn: Có biểu hiện đường cong của cột sống vươn ra rõ rệt ở vùng thắt lưng, đường cong ở cổ giảm, bụng ưỡn phình ra trước. Thường gặp ở trẻ mẫu giáo, vì cơ bụng phát triển yếu.

- Tư thế vẹo: Có biểu hiện sự phát triển không cân đối 2 vai, xương bả vai, xương chậu,…

Căn cứ vào mức độ phát triển của cơ, xương, dây chằng…dẫn đến các tư thế không đúng, có thể phân ra 3 loại sai lệch tư thế sau đây:

- Loại 1: Chỉ có sự thay đổi các trương lực cơ, tất cả các biểu hiện biến dạng của xương không xuất hiện khi trẻ đứng thẳng. Sư sai lệch này có thể khắc phục khi trẻ được tham gia vào luyện tập có hệ thống để củng cố các cơ.

- Loại 2: Sự thay đổi xuất hiện ở các dây chằng và cột sống. Sự thay đổi này có thể khắc phục khi tham gia vào các bài tập thể dục trong thời gian dài dưới sự giám sát của các nhân viên y tế trong các phòng tập chuyên môn.

- Loại 3: Sự thay đổi rõ rệt ở các xương và sụn cột sống. Sự thay đổi này không thể khắc phục bằng các biện pháp thể dục thông thường hay vật lý trị liệu.

Ở lứa tuổi mầm non, sự sai lệch tư thế thường gặp ở những trẻ kém phát triển về thể chất, trẻ bị còi xương, trẻ hay mắc các bệnh nhiễm khuẩn, những trẻ có khả năng nghe và nhìn kém.

Những sai lệch tư thế ở lứa tuổi mẫu giáo sẽ gây ra những biến loạn trầm trọng ở hệ xương sau này.

2.3. Các biện pháp phòng ngừa sai lệch tư thế

 

 

- Trẻ dưới 6 tháng tuổi không nên đặt trẻ nằm ngủ trên giường có nệm quá mềm hoặc võng.

- Trẻ 10 tháng tuổi không được đứng lâu. Khi trẻ mới tập đi không nên dắt trẻ bằng 1 tay.

- Trẻ nhỏ không nên đứng hoặc ngồi xổm hay đứng lâu trên 1 chân, đi ở khoảng cách quá xa, mang vác các vật nặng. Các đồ dùng làm bằng gỗ cho trẻ cần tương ứng với chiều cao, tỉ lệ cơ thể trẻ, cần chú ý đến tư thế của trẻ trong mọi hoạt động: Học tập, vui chơi, lao động.

- Quần áo của trẻ cũng đóng vai trò quan trọng trong việc rèn luyện tư thế đúng cho trẻ. Quần áo không nên chật quá làm cản trở tư thế bình thường của cơ thể, gây khó khăn cho trẻ khi vận động.

Hình dáng gan bàn chân có ảnh hưởng đến việc hình thành tư thế đúng của trẻ. Trẻ thấy đau đớn ở bàn chân, đôi khi chân bị co giật, bàn chân ra nhiều mồ hôi, lạnh và thâm tím. Cảm giác đau còn thấy ở các khóp chân và thắt lưng. Sự nén ở bàn chân làm ảnh hưởng đến vị trí của xương chậu và cột sống, dẫn đến sai lệch tư thế.

Những trẻ bị bàn chân bẹt đi thường vun tay rộng ra 2 bên, dậm chân mạnh trên đất, dáng đi của chúng không thoải mái rất gò bó.

 

 

Nguyên nhân của bàn chân bẹt: Trẻ bị còi xương, cơ thể yếu; Trẻ quá béo; Trẻ nhỏ bắt đầu tập đứng, tập đi quá lâu; Đi trên đường phẳng cứng và đi giầy quá mềm; Xuất hiện sau khi trẻ bị bại liệt, chấn thương các cơ, dây chằng và xương chân …

 

 

* Đề phòng bàn chân bẹt:

+ Không nên sử dụng dép quá chật, giầy dép phải có kích thước phù hợp với bàn chân của trẻ, ôm vừa bàn chân, đằng sau cứng, đế mềm, gót thấp, mũi giày rộng.

+ Luyện cơ chân trẻ thường xuyên: Đi trên mũi, gót, mé…đứng lên, ngồi xuống.

+ Thường xuyên ngâm chân bằng nước mát kết họp xoa bóp chân.

+ Đi bộ trên đất không bằng phẳng: cát, sỏi, thảm cỏ,…

CÂU HỎI ÔN TẬP

Giáo dục tư thế cho trẻ có vai trò như thế nào? Nêu các biện pháp phòng ngừa sai lệch tư thế cho trẻ ?