HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

NỘI DUNG

Hoạt động 1: “Tiêu hóa ở khoang miệng”(18 phút)

- Hãy đọc thông tin SGK và quan sát hình 25.1

- Nêu cấu tạo của khoang miệng?

- Khi thức ăn vào miệng sẽ có hoạt động nào xảy ra ?

- EnZim là gì ?

- EnZim này có tác dụng với chất nào trong thức ăn? Tác dụng như thế nào ?

- GV giảng thêm qua hình 25.2 -> cho hs thảo luận:

+ Khi nhai cơm lâu trong miệng ta thấy có vị ngọt là vì sao ?

+ Từ thông tin hãy hoàn thành bảng 25.

- GV nhận xét lại.

- Tóm lại ở khoang miệng những loại thức ăn nào được tiêu hóa.

-> Hs đọc thông tin SGK và quan sát hình 25.1

- Cá nhân trả lời: răng, lưỡi, tuyến nước bọt

-> Các hoạt động: tiết nước bọt, nhai, đảo trộn thức ăn, hoạt động của Enzim Amilaza, tạo viên thức ăn.

- Là chất xúc tác sinh học(PH= 7.2,t⁰= 37⁰ C)

-> Enzim Amilaza tác dụng với tinh bột chín thành đường

-> Hs tiến hành thảo luận:

+ Enzim Amilaza trong nước bọt đã biến đổi một phần tinh bột chín thành đường đôi.

+ Hoàn thành bảng:

-> Đại diện nhóm trình bày -> nhận xét -> bổ sung.

- Chỉ một phần tinh bột chính thành đường đội.

Nội dung bảng sau:

Hoạt động biến đổi thức ăn ở khoang miệng:

Hoạt động2: “Nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản”(15 phút)

- Hãy đọc thông tin SGK và quan sát hình 25.3.

- Khi nào phản xạ nuốt mới bắt đầu?

- Phản xạ nuốt được thực hiện như thế nào?

- Thanh quản có vai trò gì trong hoạt động nuốt (thực hiện ở khoang miệng)?

- Hãy thảo luận các câu hỏi ở mục▼ trang 82.

- Gv nhận xét lại.

- Khi nuốt nước có giống nuốt thức ăn không? Vì sao?

- Tại sao khi ăn uống không nên cười đùa?

- Tại sao trước khi đi ngủ không nên ăn kẹo.

- HS đọc thông tin SGK và  quan sát hình 25.3

- Khi viên thức ăn được tạo ra và thu gọn trên mặt lưỡi.

-> Lưỡi nâng viên thức ăn lên chạm vòm miệng rồi rụt lại-> Họng-> Thực quản.

- Thanh quản đóng vai trò: đóng kín lỗ khí quản để không cho thức ăn lọt vào trong đường dẫn khí.

->HS tiến hành trao đổi nhóm thống nhất câu trả lời:

+ Nuốt nhờ hoạt động của lưỡi là chủ yếu.

+ Lực đẩy để đẩy thức ăn xuông dạ dày được là nhờ hoạt động của các cơ thực quản.

+ Thức ăn qua thực quản không bị biến đổi về mặt lý học và hóa học ( thời gian quá ngắn)

- Đại diện nhóm trình bày nhóm khác bổ sung.

- Không, vì khi thức ăn vào miệng ta phải có phản xạ nhai, vì thức ăn không phải là chất lỏng.

- Nắp thanh  quản không đóng thì thức ăn lọt vào đường dẫn khí.

- Hs có thể trả lời qua nhiều cách

- Nhờ hoạt động của lưỡi mà thức ăn được đẩy xuống thực quản.

- Thức ăn qua thực quàn xuống dạ dày nhờ các hoạt động của cơ thực quản.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

NỘI DUNG

Hoạt động 1: “Tiến hành bước 1 và 2 của thí nghiệm” (14 phút)

- GV yêu cầu hs tiến hành bước 1 và 2 như SGK.

GV: lưu ý cho HS rót hồ tinh bột không để rớt lên thành ống, thao tác nhanh, gọn, chính xác.

- Cho HS đo độ pH trong ống nghiệm( đo để làm gì?)

- GV kẻ bảng phụ: bảng 26.1 để ghi kết quả của các tổ.

- GV thông báo kết quả đúng.

- Các tổ tiến hành như sau:

Bước 1: chuẩn bị

+ Dùng ống đo hồ tinh bột, rót vào ống A,B,C,D( 2ml).

-> Đặt vào giá

- Dùng ống đong khác vật liệu:

+ Ống A: 2ml nước lã.

+ Ống B: 2ml nước bọt.

+ Ống C: 2ml nước bọt đun sôi.

+Ống D: 2ml nước bọt và 1 giọt HCl( 2 %)

Bước 2:

+ Đo độ pH của ống nghiệm ghi vào vở (7.2)-> Enzim mới hoạt động được.

+ Đặt thí nghiệm như hình 26 để trong 15 phút.

- Các tổ quan sát kết quả và ghi vào bảng 26.1-> thống nhất ý kiến-> giải thích bổ sung.

- Các tổ tự sửa chữa kết quả cho hoàn chỉnh.

-> Ghi vào nội dung bảng 26.

I/ Tiến hành bước 1 và 2 của thí nghiệm

Hoạt động2: “Kiểm tra kết quả thí nghiệm giải thích kết quả(20 phút)

- Cho HS chia dung dịch trong các ống A, B, C, D thành 2 phần.

- GV kẻ sẵn bảng 26.2 để ghi kết quả của các tổ.

* Yêu cầu:

- So sánh màu sắc của các ống ở lô 1, lô 2.

- Màu sắc ống ở lô 2 cho ta suy nghĩ gì?

- Hãy trình bày cách tiến hành và kết quả thí nghiệm?

-> Rút ra kết luân.

- Trong tổ cử 2 HS chia đều dung dịch ra các ống đã chuẩn bị sẵn:

+ A -> A₁ và A₂

+ B -> B₁ và B₂

+ C -> C₁ và C₂

+ D -> D₁ và D₂

- Đặt các ống A₁, B₁, C₁, D₁ vào một giá (lô 1)

- Đặt các ống A₂, B₂, C₂, D₂ vào một giá (lô 2)

- Lô 1: Dùng ống hút lấy Iot và và nhỏ 1 -> 3 giọt vào mỗi ống.

- Lô 2: Nhỏ vào mỗi ống 1-> 3 giọt Strome

-> Đun sôi mỗi ống trên đèn cồn.

- Các tổ quan sát kết quả và thư kí ghi vào bảng 26.2

* Lô 1:

. Có 3 ống xanh (A₁, C₁, D₁) vì Iot + tinh bột không có enzim  tham gia.

. Một ống không có màu xanh (B₁) vì tinh bột đã bị biến đổi.

* Lô 2:

. 3 ống không có màu nâu đỏ (A₂, C₂, D₂) Vì không có đường tạo thành.

. Ống B₂ có màu nâu đỏ -> có đường và enzim tham gia.

-> Đại diện trình bày -> bổ sung.

- HS rút ra kết luận.

II/ Kiểm tra kết quả thí nghiệm giải thích kết quả

- Enzim trong nước bọt biến đổi một phần tinh bột thành đường.

- Enzim hoạt động trong điều kiện t^o cơ thể và môi trường.

HOẠT ĐỘNG CỦA GV

HOẠT ĐỘNG CỦA HS

NỘI DUNG

Hoạt động 1: “Cấu tạo của dạ dày”(10 phút)

- Quan sát hình 27.1, đọc thông tin và cho biết:

+ Dựa vào hình 27.1, mô tả đặc điểm cấu tạo của dạ dày?

+ Dự đoán xem ở dạ dày có thể diễn ra các hoạt động tiêu hóa nào?

- GV nhận xét, giải thích thêm.

à Cá nhân đọc thông tin, quan sát hình, tìm câu trả lời.

+ Cấu tạo của dạ dày: hình túi, 4 lớp....

+ Đưa ra dự đoán.

à HS trình bày -> bổ sung.

I. Cấu tạo dạ dày

- Hình túi, dung tích khoảng 3 lít.

- Thành dạ dày có 4 lớp:

+ Lớp màng bọc ngoài.

+ Lớp cơ (cơ dọc, vòng, chéo).

+ Lớp dưới niêm mạc.

+ Lớp niêm mạc có nhiều tuyến tiết dịch vị.  

Hoạt động2: “Tiêu hóa ở dạ dày”(25 phút)

- Quan sát hình 27.2, 27.3, đọc thông tin.

+ Giải thích thí nghiệm.

+ Giải thích hình 27.3

+ Hoàn thành bảng 27.

à GV nhận xét lại à đưa ra đáp án đúng.

- Yêu cầu HS thảo luận và trả lời 3 câu hỏi.

+ Thức ăn từ dạ dày đến ruột nhờ hoạt động của các cơ quan nào?

+ Gluxit, lipit được tiêu hóa ở dạ dày như thế nào?

+ Thời gian lưu lại thức ăn ở dạ dày?

+ Tại sao prôtêin trong thức ăn bị dịch vị phân hủy còn prôtêin ở lớp niêm mạc dạ dày lại được bảo vệ?

- Cá nhân tự nghiên cứu thông tin và hình, trao đổi nhóm đôi và hoàn thành bảng 27.

à Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét à bổ sung

à HS rút ra kết luận.

- HS đọc thông tin, thảo luận và trả lời các câu hỏi.

à Cơ dạ dày, cơ vòng ở môn vị.

à Chủ yếu là biến đổi về mặt lí học.

à 3 - 6 giờ, tùy loại thức ăn.

à Nhờ chất nhầy phủ trên bề mặt niêm mạc ngăn cách tế bào niêm mạc với pepsin và HCl.

II. Tiêu hóa ở dạ dày

1. Biến đổi lí học

          Nhờ cấu tạo đặc biệt của dạ dày nên thức ăn xuống đây được làm nhuyễn và đảo trộn cho thấm đều dịch vị.

2. Biến đổi hoá học

          Dưới tác dụng của enzim pepsin, prôtêin chuỗi dài được phân cắt một phần thành các chuỗi ngắn gồm 3 - 10 axit amin.

Bảng 27. Các hoạt động biến đổi thức ăn ở dạ dày